بودزونایدیک گلوکوکورتیکوئید پرکاربرد در عمل بالینی است. با فعالیت ضد التهابی قوی موضعی و جذب سیستمیک کم مشخص می شود، به طور گسترده برای اختلالات التهابی متعدد از جمله آسم برونش، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، رینیت آلرژیک، فارنگولارنژیت و انتریت نشان داده شده است. در مقایسه با کورتیکواستروئیدهایی که به صورت خوراکی یا داخل وریدی تجویز می شوند، از ایمنی بالاتر و بروز کمتر عوارض جانبی برخوردار است، اما کاملاً عاری از عوارض جانبی نیست. واکنش‌های نامطلوب ممکن است پس از تجویز طولانی مدت با دوز{4} یا تکنیک‌های نامناسب دارویی ظاهر شوند. درک عوارض جانبی بالقوه آن و استراتژی های مدیریت مربوطه می تواند به طور موثر خطرات دارو را کاهش دهد و استفاده ایمن از دارو را تضمین کند.
I. واکنش های نامطلوب موضعی: شایع ترین و خفیف ترین در شدت
واکنش‌های نامطلوب موضعی عمدتاً در محل‌های مخاطی که مستقیماً در معرض دارو هستند رخ می‌دهد، که معمولاً با استنشاق، اسپری بینی و فرمولاسیون باکال دیده می‌شود. بیشتر علائم خفیف و برگشت پذیر هستند و تجویز استاندارد شده می تواند بروز آنها را به شدت کاهش دهد.
1. واکنش های تنفسی موضعی
این معمول ترین عارضه جانبی استنشاقی استبودزوناید. بسیاری از بیماران پس از تجویز گلو خشک، خارش یا سوزش خفیف و گرفتگی صدا را تجربه می کنند. این ناشی از تحریک مداوم مخاطی ناشی از کورتیکواستروئید است که منجر به کم آبی خفیف مخاطی موضعی و دیس بیوز جزئی فلور محلی می شود. برخی از افراد همچنین ممکن است دچار سرفه گذرا یا احساس جسم خارجی در گلو شوند که عموماً در مرحله اولیه درمان ظاهر می شود و به تدریج با ایجاد تحمل با استفاده مداوم استاندارد کاهش می یابد.
عدم شستشوی سریع دهان پس از مصرف دارو، باقیمانده دارو را در گلو باقی می‌گذارد، که ایمنی موضعی را سرکوب می‌کند و بیماران را مستعد ابتلا به کاندیدیازیس اوروفارنکس، که معمولاً به عنوان برفک دهان شناخته می‌شود، می‌کند. تظاهرات بالینی شامل پلاک های سفید روی پوشش دهان و حلق همراه با درد و ناراحتی خفیف در حین غذا خوردن است که شیوع نسبتاً بالاتری در کودکان دارد.
2. واکنش های موضعی بینی
برای اسپری های بینی بودزونید که برای رینیت آلرژیک تجویز می شود، عوارض جانبی مکرر موضعی شامل خشکی بینی، سوزش بینی، اپیستاکسی خفیف و تشدید احتقان بینی است. مخاط بینی ذاتاً ظریف است. تحریک ناشی از قطرات اسپری و خشکی مخاطی ناشی از استروئید، شکنندگی مویرگ ها را افزایش می دهد. خونریزی های خفیف بینی به ویژه در فصول خشک پاییز و زمستان شایع است که معمولاً خونریزی کمتری دارد و به سرعت متوقف می شود. زیرمجموعه کوچکی از بیماران نیز ممکن است علائم خفیف آلرژی{4} مانند خارش بینی و عطسه های مکرر را نشان دهند.
3. واکنش های موضعی روده
فرمول‌های بودزونید پوشش داده شده روده‌ای برای کولیت اولسراتیو و بیماری کرون مستقیماً بر روی مخاط روده تأثیر می‌گذارند. تعداد کمی از بیماران ممکن است درد خفیف شکم، اتساع شکم، افزایش گذرا دفعات دفع مدفوع و ناراحتی مقعدی را تجربه کنند که بیشتر در مرحله سازگاری اولیه رخ می دهد و با ادامه درمان به تدریج کاهش می یابد.
II. عوارض جانبی سیستمیک: عمدتاً با مصرف طولانی مدت-دوز بالا{2}} مرتبط است
بودزونید فراهمی زیستی سیستمیک پایینی دارد و در نتیجه در دوزهای درمانی معمولی عوارض جانبی سیستمیک به حداقل می رسد. واکنش‌های خفیف سیستمیک ممکن است فقط با مصرف بیش از حد طولانی‌مدت، اختلالات متابولیک، یا مصرف طولانی مدت در کودکان، سالمندان و افراد ناتوان رخ دهد و چنین خطراتی بسیار کمتر از گلوکوکورتیکوئیدهای معمولی است.
1. اختلالات غدد درون ریز و متابولیک خفیف
درمان طولانی مدت با دوز بالا ممکن است کمی بر عملکرد محور هیپوتالاموس{{1}هیپوفیز-آدرنال (HPA) تأثیر بگذارد و در موارد بسیار نادر باعث سرکوب خفیف آدرنال شود، اگرچه بحران شدید آدرنال به ندرت رخ می دهد. استفاده طولانی مدت بیش از حد در کودکان ممکن است منجر به تاخیر در رشد شود که به صورت کند شدن افزایش قد آشکار می شود، که نگرانی اصلی برای سرپرستان است. با این وجود، تجویز دوز استاندارد تأثیر ناچیزی بر رشد دوران کودکی دارد و فقط به نظارت منظم قد نیاز دارد.
علاوه بر این، احتباس خفیف سدیم و آب که به صورت ادم خفیف اطراف چشم و صورت ظاهر می شود، ممکن است در برخی بیماران همراه با افزایش حاشیه ای سطح گلوکز و چربی خون رخ دهد. پایش دقیق قند خون برای بیماران دیابتی الزامی است.
2. اثرات بر سیستم ایمنی
از آنجایی که گلوکوکورتیکوئیدها اثرات سرکوب کننده سیستم ایمنی دارند، استفاده طولانی مدت کمی مقاومت بدن را کاهش می دهد و بیماران را مستعد ابتلا به عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی، سرماخوردگی، عفونت های پوستی و سایر بیماری های عفونی با بهبودی اندکی کندتر می کند. با این حال، چنین سرکوب سیستم ایمنی در دوزهای درمانی استاندارد بسیار ضعیف است و به طور قابل توجهی خطر عفونت شدید را افزایش نمی دهد.
3. اثرات اسکلتی عضلانی
مصرف طولانی مدت بدون وقفه با دوز بالا ممکن است به طور خفیفی جذب کلسیم و متابولیسم استخوان را مختل کند و منجر به کاهش جزئی در تراکم معدنی استخوان شود. مصرف طولانی مدت-در بیماران میانسال-و مسن خطر بالقوه افزایش پوکی استخوان را به همراه دارد و بخش بسیار کمی از کاربران ممکن است از درد عضلانی و خستگی شکایت داشته باشند.
4. واکنش های روانی و عصبی
این واکنش‌های نامطلوب شیوع بسیار پایینی دارند که بیشتر در افراد حساس یا کاربران طولانی مدت گزارش می‌شود. تعداد کمی از بیماران از بی خوابی، رویاهای واضح، تحریک پذیری، اضطراب و تمرکز ضعیف رنج می برند. کودکان ممکن است دچار بیقراری، افزایش گریه و اختلال در خواب شوند که با کاهش دوز یا قطع دارو به سرعت برطرف می شود.
III. عوارض جانبی نادر و شدید
چنین عوارض جانبی به ندرت از نظر بالینی با آن مواجه می شوند، اما پس از ایجاد آنها، قطع فوری دارو و مشاوره پزشکی لازم است. تظاهرات اصلی شامل واکنش‌های حساسیت شدید مانند راش عمومی، کهیر، ادم حنجره و تنگی نفس است. افزایش فشار داخل چشم، گلوکوم و آب مروارید در موارد بسیار نادر (ثانویه به قرار گرفتن در معرض غیرمستقیم چشمی ناشی از تزریق طولانی مدت از طریق بینی یا استنشاقی) رخ می دهد. موارد جدا شده از ناراحتی شدید دستگاه گوارش و ناهنجاری های خفیف عملکرد کبد نیز ثبت شده است.
IV. پیشگیری و شواهد{1}}مدیریت مبتنی بر واکنش‌های نامطلوب
اکثر عوارض جانبی ازبودزونایدمی توان به طور موثر از طریق تجویز استاندارد پیشگیری کرد و اضطراب بیش از حد را از بین برد. اقدامات پیشگیرانه اصلی به شرح زیر است:
استاندارد کردن رویه های اجرایی پس از استفاده از داروهای استنشاقی یا دریافت درمان با نبولایز، شستشوی دهان و شستشوی صورت باید به سرعت انجام شود تا باقیمانده دارو روی سطوح دهان و صورت از بین برود، که برای جلوگیری از کاندیدیازیس اوروفارنکس و گرفتگی صدا بسیار مهم است. هنگام استفاده از اسپری بینی، سر را کمی به سمت جلو خم کنید تا از رفلاکس دارو به داخل گلو جلوگیری شود و تحریک موضعی به حداقل برسد.
دستورالعمل های پزشک را برای مصرف دارو به شدت دنبال کنید. خودسرانه دوز را افزایش ندهید یا مدت درمان را طولانی نکنید. استفاده برای کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن مشروط به نظارت پزشکی است، با پیگیری‌های منظم-برای ارزیابی اثربخشی درمانی و وضعیت فیزیکی.
مدیریت علامتی هدفمند نوشیدن آب گرم و شستشوی بینی نمکی می تواند گلودرد خفیف و خشکی بینی را تسکین دهد. برفک خفیف را می توان با پمادهای ضد قارچ موضعی تحت راهنمایی پزشکی، با کاهش موقت دوز یا وقفه که بهبود را تسهیل می کند، درمان کرد. قد باید به طور منظم برای بیماران اطفال کنترل شود. مصرف کنندگان طولانی مدت-میانسال و مسن-ممکن است برای مقابله با کاهش تراکم معدنی استخوان، کلسیم و ویتامین D را به طور مناسب تکمیل کنند.
نشانه هایی برای مراقبت های پزشکی فوری. قطع فوری دارو و مشاوره بالینی برای تنظیم درمان در صورت گرفتگی صدا مقاوم به درمان مداوم، اپیستاکسی مکرر، درد شدید شکم، بی خوابی و تحریک پذیری مداوم، بثورات عمومی، تنگی نفس یا سایر تظاهرات غیر طبیعی پس از تجویز مورد نیاز است.
V. نتیجه گیری
به طور کلی،بودزونایدیک داروی رایج بالینی با مشخصات ایمنی عالی است. واکنش‌های جانبی خفیف هستند و تحت استفاده استاندارد با دوز استاندارد، با عوارض جانبی شدید بسیار غیرمعمول، قابل کنترل هستند. اکثر کاربران فقط تحریک موضعی گذرا را تجربه می کنند که با مراقبت های ساده و تکنیک های مدیریت مناسب قابل پیشگیری است. بیماران نباید به دلیل ترس از عوارض جانبی از درمان اجتناب کنند. کاهش یا قطع خودسرانه دوز اغلب باعث تشدید مکرر شرایط زمینه ای از جمله آسم، رینیت و انتریت می شود و پیشرفت بیماری را بدتر می کند. پیروی دقیق از توصیه های پزشکی، داروی منطقی و مراقبت های بعد از مصرف{5}}می تواند اجتناب از خطر را به حداکثر برساند و نتایج درمانی را بهینه کند.
